INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Marceli (Marcel) Tarnawiecki      Marceli Tarnawiecki, wizerunek na bazie ilustracji z XIX wieku (TŚ).

Marceli (Marcel) Tarnawiecki  

 
 
1808-01-15 - 1886-02-04
Biogram został opublikowany w LII tomie Polskiego Słownika Biograficznego w latach 2018-2019.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Tarnawiecki Marceli (Marcel) (1808–1886), adwokat, urzędnik, działacz społeczny.

Ur. 15 I w Stryju w rodzinie greckokatolickiej, był synem Bazylego, inspektora szkolnego, i Józefy z Ziołeckich.

Po zdaniu matury w gimnazjum w Stanisławowie studiował T. prawo na Uniw. Lwow. i w r. 1830 uzyskał stopień doktora obojga praw. Następnie przez rok był nauczycielem w lwowskim ukraińskim gimnazjum akademickim. W r. 1833 został mianowany adwokatem krajowym we Lwowie, a od r. 1857 pracował również jako adwokat w sprawach karnych. Równocześnie w l. 1839–70 był tłumaczem języków francuskiego i włoskiego przy lwowskim sądzie szlacheckim i krajowym. Z ramienia stanu szlacheckiego wchodził w l. 1839–45 w skład galicyjskiego sejmu stanowego. Podczas wydarzeń rewolucyjnych w r. 1848 we Lwowie, uczestniczył 20 III t.r. w spotkaniu w sprawie jak najszybszego wprowadzenia języka polskiego w urzędach. Następnie wstąpił do Gwardii Narodowej i wkrótce został kapitanem 12. komp. tej formacji. Od r. 1849 zasiadał przez dziesięć lat w lwowskiej Radzie Miejskiej i okresowo przewodniczył jej sekcji militarnej. W „Dodatku Tygodniowym” do „Gazety Lwowskiej” opublikował w r. 1851 artykuły: Postępowanie sądowe (nr 1, 4), Ustawa prowizoryczna o adwokatach (nr 5), Ustawa wekslowa z 25 stycznia 1850 (nr 9, 11), Instytut notariatu (nr 14, 19) i Prokuratoria stanu (nr 26). W l. 1852–69 był syndykiem Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, a w l. 1852–78 członkiem komisji dla przeprowadzania teoretycznych egzaminów państw., egzaminującym z prawa cywilnego, wekslowego i handlowego. Od 11 II 1853 należał do lwowskiego oddz. Galicyjskiego Tow. Gospodarczego. Wszedł w r. 1856 w skład kolegium doktorów na Wydz. Prawa i Nauk Politycznych Uniw. w Wiedniu. Od r. 1859 pełnił funkcję syndyka, a od r. 1870 także dyrektora, chrześcijańskiej ochronki małych dzieci, połączonej z zakładem niemowląt we Lwowie. Nobilitowany przez cesarza, otrzymał tytuły: Edler von (1854) i Ritter von (1865).

Po utworzeniu w r. 1862 Izby Adwokatów we Lwowie został T. wybrany na członka jej Wydziału, a w r.n. na jej wiceprezydenta. W r. 1864 przegrał w wyborach na przewodniczącego Izby i wycofał się z samorządu adwokackiego. Był od r. 1865 członkiem komisji krajowej ds. odkupu i uporządkowania ciężarów gruntowych. W r. 1867 objął obowiązki dyrektora naczelnego Galicyjskiej Kasy Oszczędności we Lwowie; doprowadził do przyjęcia nowego statutu Kasy, rozbudował ją, zwiększył dochodowość oraz pozyskał nowych klientów. Z grupy właścicieli większych posiadłości wchodził od listopada 1872 przez rok do Rady Powiatowej we Lwowie. T.r. wrócił do pracy w samorządzie adwokackim i do r. 1879 z przerwami przewodniczył radzie dyscyplinarnej Izby Adwokatów. W tym czasie wchodził też w skład Wydziału Izby i przez jedną kadencję (1873–6) był jej wiceprezydentem. Należał do sygnatariuszy odezwy z 25 XI 1874 dotyczącej zakupu obrazu Jana Matejki „Unia lubelska”; został wiceprzewodniczącym zawiązanego t.r. we Lwowie pod przewodnictwem Ludwika Skrzyńskiego komitetu zbierającego fundusz na ten cel. Z ramienia Wydz. Krajowego pracował nad przygotowaniem kilkunastu ustaw krajowych, m.in. jako współautor projektów ustaw gminnej, wodnej i o konkurencji kościelnej. Przez ponad trzydzieści lat był syndykiem położonych w Galicji dóbr ziemskich arcyksięcia Albrechta Habsburga.

Jako ceniony adwokat T. zgromadził znaczny majątek. Był właścicielem kamienicy we Lwowie przy ul. Kościuszki 20 oraz dóbr w pow. sanockim: Gdyczyny, Huta, Wołodź, Wołodzka Wola i Siedliska, a także współwłaścicielem wsi: Bykowce, Dolina nad Sanem i Olchowce. W r. 1881 odszedł z adwokatury, a prowadzenie kancelarii przekazał zięciowi, Godzimirowi Małachowskiemu (zob.). Dekretem z 15 VI 1882 otrzymał od cesarza tytuł radcy rządowego, a w r.n. przyznano mu tytuł honorowego obywatela Sanoka. Zmarł 4 II 1886 we Lwowie, został pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu Łyczakowskim. Był odznaczony Orderem Żelaznej Korony III kl. (1864).

T. był dwukrotnie żonaty. W małżeństwie z Joanną z domu Wetzlar (1809–1857) miał synów Ludwika (1842–1863), uczestnika powstania styczniowego, poległego w bitwie pod Kobylanką, oraz Aleksandra (zm. 1898), dziedzica dóbr Bykowce, ożenionego ze Stanisławą, córką Rudolfa Schwarza (zob.). Z drugiego związku z Gabrielą z domu Lehmann (zm. 1908) miał córkę Marcelę (1860–1912), po mężu Małachowską.

 

Estreicher w. XIX, IV, VII; Poczet szlachty galicyjskiej i bukowińskiej, Lw. 1857; – Górzyński S., Nobilitacje w Galicji w latach 1772–1918, W. 1997; Kętrzyński W., Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Lw. 1894 s. 72; Kotliński T. J., Marceli Tarnawiecki, „Palestra Świętokrzyska” 2012 nr 21–22 s. 13–14; Kutiak A. B., Dwór w Bykowcach, „Skarby Podkarpacia” 2015 nr 5 s. 17; Ostrożyński W., Galicyjskie Towarzystwo Kredytowe Ziemskie, jego powstanie i półwiekowy rozwój, Lw. 1987 s. 98; Treiderowa A., Kolekcja obrazów, rysunków i rzeźb PAU, „Roczn. B. PAN w Kr.” R. 18: 1972 s. 78; – Gregorowicz B., Pamiętnik, w: Pamiętniki urzędników galicyjskich, Oprac. I. Homola, Kr. 1978; Małachowski G., Pamiętnik Jubileuszowy Galicyjskiej Kasy Oszczędności we Lwowie, Lw. 1894; Ostaszewski-Barański K., Rok złudzeń 1848. Opowiadanie historyczne, Złoczów (b.r.w.) s. 18; Sprawozdanie dyrekcji gimnazjum w Stanisławowie za rok szkolny 1878, Lw. 1879 s. 30; Stupnicki H., Skorowidz wszystkich miejscowości położonych w królestwie Galicji i Lodomerii […] wraz z dokładnym oznaczeniem parafii, poczt i właścicieli tabularnych, ułożony porządkiem abecadłowym, z mapą według nowego podziału, Lw. 1855 s. 29, 47, 55; – „Allgemeine Österreichische Gerichtszeitung” 1865 nr 66; „Czas” R. 23: 1870 nr 270; „Dzien. Pol.” R. 19: 1886 nr 29; „Dzien. Pozn.” R. 5: 1863 nr 110 (dot. syna, Ludwika); „Fremden-Blatt” 1854 nr 294; „Gaz. Lwow.” R. 41: 1852 nr 1; „Gerichtshalle” 1864 nr 28; „Lemberger Zeitung” 1835 nr 36; „Praca” R. 3: 1864 nr 23; „Przegl. Sąd. i admin.” R. 7: 1882 nr 2; „Tydzień” R. 1: 1874 nr 12 s. 199; – Nekrologi z r. 1886: „Gaz. Lwow.” nr 29, „Gaz. Narod.” nr 29, „Goniec tyg.” nr 8 (fot.), „Rola” nr 9, „Przegl. Sąd. i admin.” nr 6; – AGAD: Zespół 301 (Księgi metrykalne parafii rzymskokatol. archidiec. lwow.) rkp. 820 s. 374, 656, rkp. 821 s. 108, 401, 476.

Tomasz J. Kotliński

 
 

Powiązane zdjęcia

   

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.